Raadsonderzoek naar het grondbedrijf van de gemeente Apeldoorn
Op donderdag 19 januari 2012 is het raadsonderzoek naar het grondbedrijf van de gemeente Apeldoorn gepresenteerd. In het rapport (PDF) wordt omschreven hoe Apeldoorn op grote schaal grond aankocht om deze, als gevolg van functieverandering, met flinke winsten weer te verkopen.
“Rond 2000 heerste bij de gemeente, geheel in de tijdgeest, een enorm planoptimisme. Het grondbedrijf werd gezien als een geldmachine: er was niet of nauwelijks aandacht voor de risico’s en afzetmogelijkheden van de grootschalige verwervingen. (…) Toen vanaf 2006 –lang voor de kredietcrisis van eind 2008– ambtelijke waarschuwingen kwamen voor overprogrammering en dat de verwachte financiële resultaten van het grondbedrijf niet realistisch waren, heeft het college hier niets mee gedaan.” – Raadonderzoek ‘De grond wordt duur betaald."
De crisis gooit roet in eten. Verkopen kwamen niet van de grond of veel langzamer dan gedacht. Daarnaast was sprake van overprogrammering, waarbij waarschuwingen van ambtenaren zijn genegeerd. En werd de gemeenteraad slecht geïnformeerd, meldt de enquêtecommissie in de conclusie van het rapport:
“Pas na het uitbreken van de kredietcrisis eind 2008, raakte de raad geïnteresseerd in het grondbedrijf en werden door het college vanaf 2009 stapsgewijs de financiële vooruitzichten van het grondbedrijf bijgesteld. Daarbij is in de jaren 2009, 2010 en 2011 door het college in een aantal belangrijke gevallen te laat, onvolledig en onjuist gerapporteerd aan de raad.”
Een cruciaal onderdeel in het raadsonderzoek vormt het Meerjaren Perspectief Grondbedrijf 2009 (MPG 2009).
4Tune
4Tune heeft, in opdracht van de rekenkamercommissie Apeldoorn, onderzoek gedaan naar het MPG 2009. Centrale vraag van dit onderzoek was: in hoeverre geeft de nota MPG 2009 (incl. beheersdossiers grondexploitatieprojecten) de raad een volledig en adequaat inzicht in de financiële stand van zaken van het grondbedrijf, gegeven de huidige economische situatie en de daarmee samenhangende risico’s?
In dit onderzoek concludeert 4Tune onder meer dat het geschetste risicoprofiel van het gemeentelijke grondbedrijf onjuist is en de informatievoorziening aan de raad onvolledig is (PDF). Deze uitkomsten hebben bijgedragen aan het openen van de ogen van raadsleden als het om het grondbedrijf gaat. Het huidige raadsonderzoek “De grond wordt duur betaald” bevestigt de kritische kanttekeningen van 4Tune in haar onderzoek naar het MPG 2009.
zie ook: Doorlichting Nota Meerjaren PerspectiefGrondexploitaties 2009 gemeente Apeldoorn [PDF]